อัตราภาษีศุลกากรของไทยภายใต้ FTA จะเป็น 0% ทั้งหมดหรือไม่ ?

FTAMonitoring.org  

เมื่อกล่าวถึงความตกลงการค้าเสรีหรือ FTA สิ่งแรกที่ทุกคนมักจะนึกถึงก็คือ การลดอัตราภาษีศุลกากร แต่ตามข้อเท็จจริงแล้ว FTA กินขอบเขตการเจรจากว้างขวาง ครอบคลุมประเด็นอื่น ๆ อีกมากมาย อาทิ การค้าบริการ การลงทุน ฯลฯ แต่คงไม่มีผู้ใดปฏิเสธว่าในการเริ่มต้นการเจรจา การลดอัตราภาษีศุลกากร เพื่อเปิดตลาดการค้าสินค้าเป็นเรื่องสำคัญ และส่งผลกระทบอย่างมากโดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อภาคการผลิตทั้ง ภาคเกษตรกรรมและภาคอุตสาหกรรม

อัตราภาษีศุลกากรจะเป็น 0% ทั้งหมดหรือไม่ ก่อนที่จะไปถึงคำตอบ คงต้องแจกแจงรายละเอียด พันธกรณี การลดอัตราภาษีศุลกากรของไทย ภายใต้กรอบ FTA ต่าง ๆ ซึ่งบอกไว้ตั้งแต่ต้นได้เลยว่า "ไม่เหมือนกัน" ถึงแม้ว่าทุก FTA จักต้องมีการลดอัตราภาษีศุลกากรลงก็ตามและ แนวทางการเจรจาของไทยเองก็ให้ลดอัตราภาษีทุกรายการเป็น 0% แต่ว่าในการเจรจา FTA กับประเทศคู่เจรจา ต่างฝ่ายต่างก็มีพื้นฐานและแนวคิดที่แตกต่างกันมาก จนทำให้ผลที่ออกมาแตกต่างกัน ดังนั้น จึงขอแจกแจงแต่ละ FTA โดยเริ่มจาก เขตการค้าเสรีอาเซียน หรือ AFTA เขตการค้าเสรีทวิภาคี และเขตการค้าพหุภาคี โดยจัดจำแนกเป็นกลุ่ม ๆ ให้เห็นถึงพันธะการลดอัตราภาษีศุลกากรที่แตกต่างกัน

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA) "0% เกือบหมดใน ปี 2553" สินค้าในบัญชีลดภาษี (Inclusion List) ซึ่งในกรณีของไทย คือ สินค้าเกือบทั้งหมดจะต้องลดภาษีลงเป็น 0% ในปี 2553 จะมีก็แต่เฉพาะสินค้าอ่อนไหว (Sensitive List) จำนวน 7 รายการ เท่านั้นที่อัตราภาษีภาษีสุดท้ายเป็น 0 – 5% ซึ่งตามความเป็นจริงแล้วอัตราภาษีสุดท้ายคงเป็น 5% นั่นเอง

เขตการค้าเสรีไทย – ออสเตรเลีย (TAFTA) และไทย – นิวซีแลนด์ (ยังไม่เห็นมีการใช้ตัวย่อ) "0% ทั้งหมด ภายในปี 2568" อันนี้แผนลดภาษีชัดเจนที่สุด กล่าวคือ ในปี 2553 สินค้าส่วนใหญ่ ประมาณร้อยละ 90 จะมีอัตราภาษีเป็น 0% และส่วนที่เหลืออีก 10% ซึ่งส่วน ใหญ่เป็นสินค้าที่มีความอ่อน ไหวสูงสุด โดยเฉพาะนมผงขาดมันเนยจะเป็นสินค้าสุดท้ายที่จะมีอัตราภาษีเป็น 0% ภายในปี 2568

เขตการค้าเสรีไทย-สหรัฐฯ "น่าจะ 0% เกือบหมด หรือ ทั้งหมด" การจัดทำ FTA กับสหรัฐฯ ครอบ คลุมสินค้าทั้งหมด อย่างไรก็ตาม FTA สหรัฐฯ- ออสเตรเลีย ออสเตรเลียซึ่งเป็นผู้ส่งออกน้ำตาลทรายรายใหญ่ ของโลก ได้ถูกสหรัฐฯ นำน้ำตาลทรายออกจากการเจรจา ดังนั้น การเจรจากับไทยซึ่งเป็นผู้ส่งออกน้ำตาลราย สำคัญ นั้นคงเป็นที่คาดเดาได้ว่าสหรัฐฯ น่าจะนำน้ำตาลออกจากโต๊ะเจรจาเช่นเดียวกัน เมื่อเป็นเช่นนั้นแล้ว ไทยก็น่าจะมีสินค้าที่นำออกจากการเจรจาบ้างได้ แต่ทั้งนี้ ในขั้นสุดท้ายก็น่าจะติดตามว่า ไทยจะนำสินค้าในกลุ่มการเจรจาใดออกไปหรือไม่ ถ้าสหรัฐฯ นำน้ำตาลออกจริง

เขตการค้าเสรีไทย-อินเดีย, ไทย-สมาคมการค้าเสรีแห่งยุโรป (EFTA) และ BIMST-EC "ไม่น่าจะ 0% ทั้งหมด" เหตุที่เป็นเช่นนี้ เพราะความไม่พร้อมของคู่เจรจา เช่น อินเดีย ซึ่งเป็นประเทศสำคัญใน BIMST-EC ด้วย ได้แสดงความไม่พร้อมที่จะลดอัตราภาษีสินค้าทุกรายการเป็น 0% อย่างชัดเจนแล้ว ส่วนประเทศในกลุ่ม EFTA เองนั้น มีการปกป้องสินค้าเกษตรสูงมาก ดังนั้น คงเป็นที่คาดเดาได้ว่า มีสินค้าจำนวนหลายรายการที่คู่เจรจาของไทยคงไม่ลดอัตราภาษีเป็น 0%

เขตการค้าเสรีไทย-ญี่ปุ่น "ไม่ 0% ทั้งหมดแน่" อันนี้ทางฝ่ายญี่ปุ่นมีท่าทีชัดเจนมาก ซึ่งนอกเหนือจาก สินค้าสำคัญที่ได้ยินมาตลอดอย่าง ข้าว มันสำปะหลัง ไก่ และน้ำตาลแล้ว ยังมีสินค้าอื่นอีกจำนวนมากทั้งเกษตรและอุตสาหกรรมที่ญี่ปุ่นจะไม่ลดอัตราภาษีเป็น 0%

เขตการค้าเสรีระหว่างอาเซียนกับคู่เจรจาอื่น ๆ (อาเซียน – จีน, อาเซียน – อินเดีย, อาเซียน – ญี่ปุ่น, อาเซียน – เกาหลี, และอาเซียน – ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์) "ไม่ 0% ทั้งหมดแน่ ๆ" นอกจากจะมีเหตุ มาจากความไม่พร้อมของสมาชิกอาเซียนบางประเทศแล้ว คู่เจรจาหลายประเทศก็ ไม่มีความพร้อมเช่นกัน เช่น อินเดีย เกาหลี ทั้งนี้ มีประเด็นที่น่าติดตามในกรณีของอาเซียน – ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ เนื่องจาก ทั้งออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ซึ่งมีแนวทางร่วมกันที่จะให้อัตราภาษีเป็น 0% ทั้งหมดนั้น จะสามารถโน้มน้าว ประเทศอาเซียนต่าง ๆ ได้หรือไม่

ทั้งนี้ FTA ที่มีการสรุปผลการเจรจาแล้ว คือ อาเซียน – จีน นั้น จะเห็นว่า ไทยมีสินค้าในบัญชีสินค้าอ่อนไหว (SL) และสินค้าอ่อนไหวสูง (HSL) จำนวนประมาณ 350 รายการ ซึ่งจะมีอัตราภาษีสุดท้ายเป็น 5% และ 50% สำหรับ SL และ HSL ตามลำดับ

เขตการค้าเสรีไทย-บาห์เรน และไทย-เปรู "จะมีหรือไม่มี" คำถามได้เปลี่ยนไปจาก"0% ทั้งหมด หรือไม่" เป็น "มี FTA หรือไม่" ก็เนื่องจากในกรณีของบาห์เรน ได้พบว่า แม้กรอบความตกลง กำหนดให้ ลดอัตราภาษีลงตั้งแต่ปี 2545 ซึ่งไทยได้ออกประกาศกระทรวงการคลังไปแล้ว และเวลาได้ล่วงเลยมาถึงปี 2548 แต่บาห์เรนยังไม่ออกประกาศลดอัตราภาษีให้ไทยแต่อย่างใด (ทำให้การลดอัตราภาษีของไทย ไม่มี ผลในทางปฏิบัติ เพราะยังไม่มีการแลกเปลี่ยนตัวอย่างลายมือชื่อผู้มีอำนาจลงนามออกใบรับรองแหล่งกำเนิดสินค้า) สำหรับกรณีของเปรู นั้น ทั้งสองฝ่ายมีแนวคิดแตกต่างกันในเรื่อง ของกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้าค่อนข้างมาก ทั้งนี้ หากมี FTA แล้ว ทั้งบาห์เรนและเปรู ก็ต้องการนำสินค้าบางรายการออกจากแผนการลดภาษีด้วย

สรุปแล้ว เขตการค้าเสรีต่าง ๆ ของไทยจะมีกรณีของออสเตรเลียและนิวซีแลนด์เท่านั้น ที่สินค้าทั้งหมดมี อัตราภาษีศุลกากรเป็น 0% สำหรับ AFTA และสหรัฐฯ นั้น แม้ว่ายังคงมีสินค้าบางส่วนที่มีภาษีอยู่ แต่ก็เป็น ส่วนน้อยเท่านั้น ส่วน FTA อื่น ๆ นั้น น่าจะมีสินค้าจำนวนหนึ่งที่อัตราภาษีสุดท้ายยังไม่เป็น 0%

บทความนี้ ได้วิเคราะห์สถานภาพการลดอัตราภาษีและผลการเจรจา ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2548 โดยมี สมมติฐานว่าหากคู่เจรจาไม่ลดอัตราภาษีทั้งหมดเป็น 0% ไทยก็จะไม่ลดอัตราภาษีทั้งหมดเป็น 0% ด้วยเช่น กัน ส่วนผลสุดท้ายจะออกมาเป็นเช่นไรนั้น คงต้องติดตามผลการเจรจาในแต่ละ FTA ว่าไทยจะมีนโยบายต่างตอบแทน ในการเจรจาเช่นใด และจะมีการต่อรองกันข้ามกลุ่มการเจรจาหรือไม่

   
   
 

 
About Us   l   FTA News & Update   l   FTA Library   l   Web Board   l   FAQs   l   Contact Us
 
Powered by Fiscal Policy Research Institute Foundation
Tipco Tower, 30th Floor, 118/1 Rama 6 Road, Samsen Nai, Phayathai, Bangkok 10400
Tel. 02-357-3490-6 Fax. 02-357-3499 e-mail. FTA

Copyright © 2004-2009. All rights reserved