• สถานการณ์ปัจจุบัน

มะพร้าว (Coconut) เป็นพืชที่สามารถปลูกได้ในทุกภาคของประเทศไทย แต่เจริญเติบโตได้ดีในสภาพดินเป็นกลาง ลักษณะดินร่วนปนทราย มีฝนกระจายสม่ำเสมอตลอดปี มะพร้าวอาจจำแนกได้เป็น 2 ประเภท คือ ประเภทต้นเตี้ยและประเภทต้นสูง มะพร้าวต้นเตี้ยมีหลายพันธุ์ แต่ละพันธุ์มีสีของผลแตกต่างกันไป ผลขนาดเล็ก เมื่อผลแก่มีเนื้อบางและน้อย มะพร้าวอ่อนจัดอยู่ในประเภทมะพร้าวต้นเตี้ยและที่นิยมบริโภคในปัจจุบันมี 2 ชนิด คือ มะพร้าวน้ำหอม และมะพร้าวน้ำหวาน โดยมะพร้าวน้ำหอมจะมีกลิ่นหอมในตัวเองคล้ายใบเตย ส่วนมะพร้าวน้ำหวานจะมีรสหวานเพียงอย่างเดียว ส่วนมะพร้าวต้นสูงมีผลโตเนื้อหนาปริมาณเนื้อมาก ใช้ประกอบอาหารและทำมะพร้าวแห้งในอุตสาหกรรมน้ำมันมะพร้าว

ในปี 2547 มีพื้นที่ปลูกมะพร้าวต้นเตี้ยที่เป็นมะพร้าวอ่อนประมาณ 3.3 แสนไร่ ส่วนมากปลูกในจังหวัดราชบุรี สมุทรสงคราม ชลบุรี นครปฐม สมุทรสาคร นครศรีธรรมราช ระยอง ฉะเชิงเทรา นครราชสีมา เพชรบุรี และสมุทรปราการ ในขณะที่พื้นที่ปลูกมะพร้าวต้นสูงซึ่งเป็นมะพร้าวแก่/มะพร้าวแกงมีประมาณ 2.4 ล้านไร่ ปลูกมากในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สมุทรสงคราม ชลบุรี ตราด ปัตตานี ราชบุรี ระยอง นครศรีธรรมราช สุราษฎร์ธานี เพชรบุรี และสงขลา

มะพร้าวอ่อนบริโภคสด 100% ส่วนมะพร้าวแก่ในปัจจุบัน มีสัดส่วนการบริโภคมะพร้าวโดยตรง ต่อมะพร้าวที่เข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมอยู่ที่ประมาณ 75 : 25

*ราคาต่อผลมะพร้าวผลแห้งขนาดใหญ่

• ด้านการตลาด

ตลาดมะพร้าวผลและเนื้อมะพร้าวแห้งแบ่งได้ 3 ระดับ คือ ตลาดท้องที่ ตลาดรวมท้องถิ่น และตลาดปลายทาง ส่วนตลาดน้ำมันมะพร้าวมี 2 ระดับ คือ ตลาดระดับท้องถิ่น และตลาดปลายทาง สำหรับราคาที่เกษตรกรขายได้เฉลี่ยย้อนหลัง 6 ปี (2534-2539) ราคาขายส่งตลาดกรุงเทพฯ มะพร้าวผลใหญ่ราคา 6.34 บาทต่อผล และมะพร้าวเนื้อแห้ง 90% ราคาเฉลี่ย 8.69 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนในปี 2547 ราคาขายส่งมะพร้าวผลตลาด กทม. (ทับสะแกผลใหญ่ปอกเปลือก) มีราคาเฉลี่ย 8 - 10 บาท/ผล ส่วนเนื้อมะพร้าวแห้ง 90% ราคาเฉลี่ยละ 12.27 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่ราคาเฉลี่ย มะพร้าวแกงทั่วประเทศอยู่ที่ผลละ 2 บาท ส่วนมะพร้าวอ่อนเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณผลละ 3 บาท

• อุตสาหกรรมมะพร้าวของไทย

กะทิกระป๋องเป็นอุตสาหกรรมหลักของอุตสาหกรรมมะพร้าวไทย โดยไทยมีสัดส่วนตลาดกะทิโลกถึงร้อยละ 85 (จากรายงานของ Asian Pacific Coconut Community-APCC-) นอกจากนี้ ยังมีอุตสาหกรรมน้ำมันมะพร้าว มะพร้าวฝอยอบแห้ง กากมะพร้าวเลี้ยงสัตว์ กะลามะพร้าว กัมมันต์ (ใช้ดูดสารพิษได้) เส้นใยมะพร้าวทำไส้โซฟา เบาะ ทำแท่งเพาะชำ และ แปรรูปไม้ (ลำต้น) มะพร้าว

• ผลิตภัณฑ์มะพร้าวบางชนิดที่สำคัญ
  
  
• เนื้อมะพร้าวฝอยทำให้แห้ง (Desiccated Coconut) ทำโดยนำมะพร้าวมาขูดเป็นฝอย แล้วนำมาอบต่อให้ขาว ใช้โรยหน้าขนมต่างๆ
• เนื้อมะพร้าวแห้ง (Copra) มีวิธีการทำ 2 วิธีคือ (1) นำมะพร้าวทั้งลูกที่เอาน้ำออกแล้ว ตากแดดจนแห้ง แล้วกระเทาะเอาเนื้อออกมาเป็นแผ่นๆ (2) นำมะพร้าวทั้งลูกที่เอาน้ำออกแล้วย่างบนเตาผิง ย่างไปจนกระทั่งแห้ง แล้วกะเทาะเอาเนื้อออกมาเป็นแผ่นๆ โดยปกติ มะพร้าว 4 ลูก สามารถทำเนื้อมะพร้าวแห้งได้ 1 กิโลกรัม
• กะทิ มาจากน้ำที่คั้นออกจากมะพร้าวขูดโดยเจือน้ำบ้างเล็กน้อย ถ้าคั้นจากเนื้อมะพร้าวขูดล้วนๆ เรียกว่า หัวกะทิ ส่วนมะพร้าวห้าวที่มีน้ำข้น เนื้ออ่อนกล้ามหนาเรียก มะพร้าวกะทิ
• น้ำมันมะพร้าว (Coconut Oil) มีวิธีการทำคือ นำเนื้อมะพร้าวแห้งมาต้มฆ่าเชื้อ แล้วขูดเป็นขุย นำมาหีบเป็นน้ำมัน ซึ่งจะได้กากมะพร้าวเลี้ยงสัตว์ได้ ส่วนน้ำมันที่ได้ นำมาต้มผ่านความร้อนสูงกว่า 100 C อีกครั้งเพื่อกำจัดกลิ่น หากเป็นการอบมะพร้าว และใช้อุณหภูมิ < 60 C และใช้หีบบีบน้ำมันออกมา จะเรียกว่า Virgin Coconut Oil มีราคาแพง นิยมใช้ในกิจการนวด และสปา