ไขข้อกระจ่าง: FTAs ทำให้ดุลการค้าโดยรวมของไทยติดลบจริงหรือ ?

    ในบทความนี้จะได้ สรุปภาพรวมการค้าระหว่างไทยกับประเทศที่เปิดเขตการค้าเสรีไปแล้ว ว่ามีผลเป็นอย่างไรบ้าง โดยจะแยกประเด็น และตัวเลขสัดส่วนแสดงในรูปตาราง
  1. สรุปภาพรวมการค้าระหว่างประเทศของไทยในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2548

    • สัดส่วนมูลค่าการค้ารวม (ส่งออก + นำเข้า) ไทยกับประเทศคู่ค้าสำคัญ ได้แก่ ญี่ปุ่น 18.3% สหรัฐฯ 11.0% ยุโรป 10.3% อาเซียน 20.0% และจีน 8.6%

    สัดส่วนมูลค่า (%)
    ญี่ปุ่น
    สหรัฐฯ
    ยุโรป
    อาเซียน
    อื่นๆ
    การส่งออกของไทยไป
    14.20
    15.30
    13.50
    21.90
    35.10
    การนำเข้าของไทยจาก
    21.90
    7.30
    8.60
    18.30
    43.90

    • ไทยขาดดุลการค้ารวม 8,238 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยขาดดุลกับญี่ปุ่นมากสุด 6,548 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และขาดดุลกับจีน 1,573 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยเกินดุลกับอียู 2,238 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เกินดุลกับอาเซียน 753 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และเกินดุลกับสหรัฐฯ 4,319 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

    • สาเหตุการขาดดุลการค้า

      • มูลค่าการส่งออกขยายตัว 13.7% ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2548 น้อยกว่าการขยายตัวของมูลค่าการนำเข้า ที่เท่ากับ 30.2%

      • สินค้าส่งออกที่โน้มลดลงในช่วง 7 เดือนของปี 2548 ( ดอลลาร์สหรัฐฯ )

        • แผงวงจรไฟฟ้าหดตัว 3.2% (2547: +6.0%)
        • ยางพาราหดตัว 3.4% (2547: +23.0%)
        • ข้าวลดลง 5.5% (2547: +46.9%)
        • เครื่องรับวิทยุโทรทัศน์และส่วนประกอบเพิ่มเล็กน้อย 1.1% (2547: +28.9%)
        • เสื้อผ้าสำเร็จรูปเพิ่ม 2.8% (2547: +12.0%)
        • เครื่องยนต์สันดาปภายในแบบลูกสูบ& ส่วนประกอบโต 13.5% (2547: +129.9%)
        • เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบขยายตัว 19.8% (2547: +39.7%)

      • สินค้านำเข้าที่ขยายตัวเพิ่มมากในช่วง 7 เดือนของปี 2548 (ดอลลาร์สหรัฐฯ)

        • น้ำมันดิบเพิ่มขึ้น 87.0% นำเข้าเป็นอันดับ 1 สัดส่วน 14.8% ของการนำเข้ารวม โดยสัดส่วนนำเข้ามาจาก UAE 33.4% ซาอุฯ 17.3% โอมาน 16.3% มาเลเซีย 12.9% เยเมน 4.0% ออสเตรเลีย 3.9% (2547: 51.4%)
        • เครื่องจักรกลและส่วนประกอบเพิ่ม 25.1% (2547: +19.9%) นำเข้าเป็นอันดับ 2 สัดส่วน 9.6% ของการนำเข้ารวม
        • เหล็ก เหล็กกล้า และผลิตภัณฑ์เพิ่ม 62.6% (2547: +54.3%) นำเข้าเป็นอันดับ 3 สัดส่วน 8.1% ของการนำเข้ารวม
        • เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบโต 46.4% (2547: +11.9%) นำเข้าเป็นอันดับ 7 สัดส่วน 5.4% ของการนำเข้ารวม
        • เครื่องเพชรพลอย อัญมณี เงินแท่งและทองคำขยายตัว 39.0% นำเข้าเป็นอันดับ 9 สัดส่วน 3.4% ของการนำเข้ารวม โดยสัดส่วนนำเข้า มาจากออสเตรเลีย 50.0% สวิสเซอร์แลนด์ 17.0% ฮ่องกง 10.0% สหรัฐฯ 5.5% อินโดนีเซีย 3.4% และมาเลเซีย 3.0% (2547: +37.9%)

        • การค้าระหว่างประเทศของไทย

          Terms
          มูลค่า (ล้านบาท)
          เปลี่ยนแปลง :
          สกุลบาท (%)
          ม.ค.-ก.ค. 47
          ม.ค.-ก.ค. 48
          2547
          ม.ค.-ก.ค. 48
          การค้ารวมของไทย
          4,268,715
          5,147,960
          18.9
          20.6
          การส่งออก
          2,136,870
          2,403,259
          16.5
          12.5
          การนำเข้า
          2,131,845
          2,744,701
          21.4
          28.7
          ดุลการค้า
          5,026
          (341,441)
          -
          -
           
          มูลค่า (ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ)
          เปลี่ยนแปลง :
          สกุลดอลลาร์สหรัฐฯ (%)
          ม.ค.-ก.ค. 47
          ม.ค.-ก.ค. 48
          2547
          ม.ค.-ก.ค. 48
          การค้ารวมของไทย
          107,422
          130,935
          23.0
          21.9
          การส่งออก
          53,969
          61,349
          20.6
          13.7
          การนำเข้า
          53,454
          69,587
          25.7
          30.2
          ดุลการค้า
          515
          (8,238)
          -
          -

          ที่มา : กรมศุลกากร และกระทรวงพาณิชย์
          หมายเหตุ : ค่าเงินบาทในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2548 อ่อนค่าลงจากช่วงเดียวกันของปีก่อน 0.54%

    • ผลของ FTA ช่วง 7 เดือนแรกของปี 2548 ส่งผลบวกต่อดุลการค้าไทย ดังนี้

      • FTA ไทย- ออสเตรเลีย ( ไม่รวมการนำเข้าทองคำและน้ำมันดิบ) ไทยเกินดุล 26,550 ล้านบาท
      • FTA ไทย- จีน ( เฉพาะหมวด 07-80 ผักผลไม้) ไทยเกินดุล 5,505 ล้านบาท
      • FTA ไทย- อินเดีย ( สินค้า 82 รายการ) ไทยเกินดุล 3,843 ล้านบาท

  2. ผลของ FTA ต่อภาคการค้าระหว่างประเทศของไทย มีดังนี้
  • FTA ไทย - ออสเตรเลีย (เริ่มเมื่อ 1 ม.ค. 2548)

    • สัดส่วนการค้าไทย - ออสเตรเลีย = 2.9% ของการค้าไทยทั้งหมดกับต่างประเทศ

    • ไทยส่งออกสินค้าไปออสเตรเลียขยายตัว 26.2% แต่นำเข้าสินค้าจากออสเตรเลียเพิ่ม 67.2% ทำให้ไทยขาดดุลการค้าแก่ออสเตรเลีย 10,134 ล้านบาท ในช่วง 7 เดือนแรกปี 2548 แต่หากหักการนำเข้าน้ำมันดิบและทองคำแล้ว ไทยเกินดุล 26,550 ล้านบาท

    • การนำเข้าทองคำและน้ำมันดิบเป็นสัดส่วน 46.6% ของการนำเข้ารวมของไทยจากออสเตรเลีย ซึ่งเมื่อมีการนำเข้ามาก ดังกล่าว ทำให้ไทยขาดดุลการค้า แต่การนำเข้าทองคำและน้ำมันดิบมากดังกล่าว ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการทำ FTA ไทย- ออสเตรเลีย เนื่องจากอัตราภาษีการนำเข้าทองคำและน้ำมันดิบ = 0% อยู่แล้ว ไม่ว่ามีหรือไม่มี FTA

      • การนำเข้าน้ำมันดิบจากออสเตรเลียเพิ่มสัดส่วนจาก 0.6% ปี 2547 เป็น 3.9% ในช่วง 7 เดือนแรกปี 2548 ทำให้ไทยนำเข้าน้ำมันดิบจากออสเตรเลียโตกว่า 300%

      • การนำเข้าทองคำจากออสเตรเลียเพิ่มจากสัดส่วน 34% ในปี 2547 เป็น 50% ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2548 ทำให้ไทยนำเข้าทองคำจากออสเตรเลียขยายตัวกว่า 150%

ภาพรวมการค้าไทย - ออสเตรเลีย

Terms
มูลค่า (ล้านบาท)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลบาท (%)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลดอลลาร์สหรัฐฯ (%)
ม.ค.-ก.ค. 47
ม.ค.-ก.ค. 48
2547
ม.ค.-ก.ค. 48
2547
ม.ค.-ก.ค. 48
การค้ารวมของไทย-ออสเตรเลีย
101,458
147,208
21.0
45.1
25.2
46.8
ไทยส่งออก
54,403
68,537
10.5
26.2
14.3
27.3
ไทยนำเข้า
47,055
78,671
35.5
67.2
40.2
69.5
ดุลการค้า
7,347
(10,134)
-
-
-
-
    • ผล FTA ทำให้การค้าระหว่างไทยกับออสเตรเลียสูงขึ้นเกิด Trade Creation เพิ่ม 45.1% โดยสินค้าที่อัตราภาษี = 0% ทันทีมีสัดส่วน 83% ของรายการของออสเตรเลีย และ 49% ของไทย

    • สินค้าไทยที่คาดว่าจะได้รับผลทางบวกจาก FTA และผลการส่งออกขยายตัว (%ดอลลาร์สหรัฐฯ)

      • รถยนต์ อุปกรณ์ และส่วนประกอบเพิ่ม 75.7%
      • เหล็กและผลิตภัณฑ์เพิ่ม 79.9%
      • อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูปโต 7.6%
      • เครื่องรับวิทยุโทรทัศน์และส่วนประกอบโต 42.2%
      • กุ้งแช่เย็นแช่แข็งขยายตัว 45.5%
      • ผลไม้สดแช่เย็นแช่แข็งและแห้งโต 9.5%
      • ผลิตภัณฑ์ยางโต 2.8%
      • ตู้เย็น ตู้แช่แข็งและส่วนประกอบเพิ่ม 7.0%
      • เสื้อผ้าสำเร็จรูปเพิ่ม 10.0

    • สินค้าไทยที่คาดว่าจะได้รับผลทางบวกจาก FTA แต่ผลการส่งออกจริงกลับหดตัว (% ดอลลาร์สหรัฐฯ)

      • เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบลดลง 5.7%
      • เม็ดพลาสติกลดลง 1.9%
      • อัญมณีและเครื่องประดับหดตัว 48.5%

    • สินค้าไทยที่คาดว่าจะได้รับผลทางลบจาก FTA และผลการนำเข้าจริงเพิ่มขึ้น (% ดอลลาร์สหรัฐฯ)

      • ผลไม้เมืองหนาวและอาหารปรุงแต่งจากผักผลไม้นำเข้าเพิ่มขึ้น 41.4%
      • ด้ายและเส้นใยเพิ่ม 20.1%
      • พืชและผลิตภัณฑ์จากพืชเช่น กาแฟ ชา เพิ่ม 47.8%
      • เหล็กและผลิตภัณฑ์เพิ่ม 47.7%
      • สินแร่โลหะอื่นๆ เศษโลหะและผลิตภัณฑ์โต 35.9%

    • สินค้าไทยที่คาดว่าจะได้รับผลทางลบจาก FTA แต่ผลการนำเข้าจริงกลับหดตัว (% ดอลลาร์สหรัฐฯ)
      • นมและผลิตภัณฑ์นำเข้าลดลง 1.7%
      • สัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ลดลง 7.4%

    ดุลการค้าไทยจากออสเตรเลีย เมื่อ ไม่รวมทองคำ และน้ำมันดิบ

     
    มูลค่า (ล้านบาท)
    เปลี่ยนแปลง : บาท (%)
    ดุลการค้ารวมไทยจากออสเตรเลีย
    19,845
    26,550
    33.8

 

  • FTA ไทย- จีน : กรอบหมวด 07-08
    ( ผักและผลไม้หมวด 07 -08 เริ่มเมื่อ 1 ต. ค. 2546 ส่วนกรอบอาเซียน- จีน เริ่มเมื่อ 20 ก. ค. 2548)

    • สัดส่วนการค้าไทย - จีน = 8.6% ของการค้าไทยทั้งหมดกับต่างประเทศ

    • ไทยขาดดุลการค้าจีนในภาพการค้ารวม 63 พันล้านบาท ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2548 โดย 96% ของการขาดดุลมาจากการนำเข้าสินค้าสำคัญ ได้แก่ เครื่องจักรไฟฟ้าและส่วนประกอบที่ขยายตัว 38.0% มูลค่ารวม 46,816 ล้านบาท เหล็กและเหล็กกล้าเพิ่มขึ้น 554% มูลค่ารวม 30,727 ล้านบาท คอมพิวเตอร์เพิ่ม 36.7% เครื่องจักรกลโต 54.9% และเคมีภัณฑ์เพิ่ม 44.1%

    • ดุลการค้ารวมที่ไทยขาดดุลกับจีน มาจากการนำเข้าสินค้าทุน และสินค้าขั้นกลางเป็นสำคัญ

ภาพรวมการค้าไทย – จีน

Terms
มูลค่า (ล้านบาท)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลบาท (%)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลดอลลาร์สหรัฐฯ (%)
ม.ค.-ก.ค. 47
ม.ค.-ก.ค. 48
2547
ม.ค.-ก.ค. 48
2547
ม.ค.-ก.ค. 48
การค้ารวมของไทย-จีน
325,652
444,307
18.9
20.6
23.0
21.9
ไทยส่งออก
151,265
190,640
16.5
12.5
20.6
13.7
ไทยนำเข้า
174,387
253,667
21.4
28.8
25.7
30.2
ดุลการค้า
(23,122)
(63,028)
-
-
-
-
    • ในอนาคตไทยจะขาดดุลการค้ากับจีนมากกว่านี้หรือไม่ หลังเปิดเสรีเต็มรูปแบบภายใต้กรอบอาเซียน - จีน คำตอบคือ ผล FTA จะทำให้เกิด Trade Creation เพิ่มขึ้นได้อีก ขณะเดียวกันก็จะมี Trade Diversion ด้วย กล่าวคือ แม้มีการนำเข้าจากจีนมากขึ้นจาก FTA ในกรอบอาเซียน- จีน แต่ก็จะมีการนำเข้าสินค้าทุนและสินค้าขั้นกลางจากประเทศอื่นๆ ลดลงได้เช่นกัน ซึ่งผลต่อดุลการค้าในภาพรวมทั้งหมดจึงอาจกระทบ หรือไม่กระทบก็ได้ ขณะเดียวกัน การนำเข้าสินค้าทุนและสินค้าขั้นกลางก็เป็นการนำเข้า เพื่อการส่งออกสินค้าขั้นปลายต่อไป

    • ผลของ FTA ไทย- จีน ในหมวด 07 -08

      • ก่อนทำ Early Harvest Scheme (EHS) FTA ระหว่างไทย กับ จีน พบว่า ไทยเกินดุลผักและผลไม้ในหมวด 07 -08 จากจีน 3,097 ล้านบาท ในช่วง ม. ค. - มิ. ย. 2546
      • ผล FTA หมวดผักและผลไม้ ที่อัตราภาษี = 0% ตั้งแต่ตุลาคม 2546 ทำให้ในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2548 ไทยเกินดุล 5,505 ล้านบาท เพิ่มขึ้น จากที่เกินดุล 4,078 ล้านบาท ในช่วงเดียวกันของปี 2547
      • การส่งออกผักและผลไม้ไทยไปจีนขยายตัว 29.7% ขณะที่การส่งออกผักและผลไม้ไทยไปทั่วโลกลดลง 13.4%
      • สินค้าที่คาดว่าจะได้รับผลทางลบจาก FTA ในหมวด 07-08 คือ ผักและผลไม้เมืองหนาวของไทย โดย ในช่วงครึ่งแรกของปี 2548 ไทยนำเข้าจากจีนเพิ่มขึ้น 19.9%

การค้าไทย - จีน ในหมวด 07 -08

หมวด 07 -08
ไทย-จีน (ล้านบาท)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลบาท (%)
รวมทั้งประเทศ (ล้านบาท)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลบาท (%)
ม.ค.-มิ.ย. 47
ม.ค.-มิ.ย. 48
2547
ม.ค.-มิ.ย. 48
ม.ค.-มิ.ย.
47
ม.ค.-มิ.ย.
48
การค้ารวม
7,195
9,121
35.8
26.8
21,779.7
19,696.2
(9.6)
การส่งออก
5,637
7,313
40.2
29.7
19,028
16,484
(13.4)
การนำเข้า
1,558
1,808
24.9
16.0
2,752.0
3,212.3
16.7
ดุลการค้า
4,078
5,505
-
-
-
-
-

 

  • FTA ไทย- อินเดีย : กรอบสินค้า 82 รายการ (เริ่มเมื่อ 1 ก. ย. 2547)

    • สัดส่วนการค้าไทย - อินเดียโดยรวมมีเพียง 1.3% ของการค้าไทยทั้งหมดกับทั่วโลก

    • ไทยเกินดุลการค้าอินเดียในภาพรวมการค้าทั้งหมด 2,652 ล้านบาท ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2548 ( ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจาก FTA) จากที่ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2547 ไทยขาดดุลการค้าอินเดียอยู่ 8,138 ล้านบาท

    • การทำ FTA ล่วงหน้าใน EHS ระหว่างไทยกับอินเดีย หรือกลุ่มสินค้า 82 รายการ นั้น ครอบคลุมทั้งสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรม โดยมีการทยอยลดอัตราภาษีจาก MFN Applied Rates ในแต่ละปี เริ่มจากปีแรกลดลง 50% ปีถัดมาลดลง 75% และปีสุดท้ายลดลง 100% เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2547 จนกระทั่งวันที่ 1 กันยายน 2549 อัตราภาษีในกลุ่มนี้จะเป็น 0%

    • ผล FTA ในช่วง 6 เดือนแรกปี 2548 ทำให้ไทยเกินดุลการค้าจากอินเดียในกลุ่ม 82 รายการ 3,843 ล้านบาท จากที่ในช่วงเดียวกันปีก่อน ไทยเกินดุลอินเดียในสินค้ากลุ่มนี้ 294 ล้านบาท

    • การส่งออกเฉพาะกลุ่ม 82 รายการที่ทำ FTA โตถึง 154.2% โดยมาจากการส่งออกสินค้ารายการสำคัญได้แก่ เม็ดพลาสติกขยายตัว 174.6% เหล็กและผลิตภัณฑ์โต 93.9% เครื่องยนต์เพิ่ม 244.5% เครื่องรับวิทยุโทรทัศน์โต 140.4% และส่งออกเครื่องจักรกลเพิ่ม 162.9% เป็นต้น

ภาพรวมการค้าไทย - อินเดีย

Terms
มูลค่า (ล้านบาท)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลบาท (%)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลดอลลาร์สหรัฐฯ (%)
ม.ค.-ก.ค. 47
ม.ค.-ก.ค. 48
2547
ม.ค.-ก.ค. 48
2547
ม.ค.-ก.ค. 48
การค้ารวมของไทย-อินเดีย
47,796
64,606
31.2
35.2
23.0
21.9
ไทยส่งออก
19,829
33,629
38.5
69.6
20.6
13.7
ไทยนำเข้า
27,967
30,977
25.9
10.8
25.7
30.2
ดุลการค้า
(8,138)
2,652
-
-
-
-
    • จากที่การส่งออกสินค้าไทยไปอินเดียในกลุ่ม 82 รายการขยายตัว 154.2% ทำให้สัดส่วนการส่งออกสินค้ากลุ่มนี้ของไทยไปอินเดียเพิ่มจาก 1.33% เป็น 2.62% ของการส่งออกรวมของไทย

    • การนำเข้าสินค้าของไทยจากอินเดียในกลุ่ม 82 รายการลดลง 16.6% ทำให้สัดส่วนการนำเข้าสินค้าในกลุ่มนี้ของไทยจากอินเดียลดลงจาก 1.1% เหลือ 0.77% ของการนำเข้ารวมของไทย

    • สินค้า 82 รายการที่ไทยส่งออกไปทั่วโลกโต 28.4 % สูงกว่าการส่งออกสินค้าทั้งหมดของไทยไปทั่วโลกที่เพิ่ม 12.5% ในรูปบาท แสดงว่าสินค้ากลุ่ม 82 รายการเป็นสินค้าส่งออกที่มีศักยภาพสูงอยู่แล้ว

    • ผล FTA ทำให้การส่งออกสินค้าใน 82 รายการของไทยไปอินเดียขยายตัวดี (% ดอลลาร์สหรัฐฯ)
      • กลุ่มผลไม้ส่งออกที่ขยายตัวคือ มังคุดโต 133% และมะม่วงเพิ่ม 36%
      • เม็ดพลาสติกเพิ่ม 174.6%
      • เหล็ก และผลิตภัณฑ์โต 93.9%
      • เครื่องยนต์สันดาปภายในแบบลูกสูบและส่วนประกอบเพิ่ม 244.5%
      • เครื่องรับวิทยุโทรทัศน์และส่วนประกอบเพิ่ม 140.4%
      • เครื่องจักรกลและส่วนประกอบขยายตัว 162.9%
      • อัญมณีและเครื่องประดับเพิ่ม 39.6%
      • ผลิตภัณฑ์อลูมิเนียมโต 166.7%
      • เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบเพิ่ม 110.5%

การค้าไทย - อินเดีย ใน EHS 82 รายการ

82 รายการ
มูลค่า (ล้านบาท)
เปลี่ยนแปลง :
สกุลบาท (%)
สัดส่วนมูลค่า 82
รายการไปอินเดีย /
การค้าของไทย
ม.ค.-มิ.ย. 47
ม.ค.-มิ.ย. 48
ม.ค.-มิ.ย. 48
2547
การค้ารวมของไทย-อินเดีย
3,919
6,868
75.2
2.44 เหลือ 1.72%
การส่งออก
2,107
5,356
154.2
1.33 เป็น 2.62%
การนำเข้า
1,813
30,977
(16.6)
1.11 เหลือ 0.77%
ดุลการค้า
294
3,843
-
-

    • มีสินค้าในกลุ่ม 82 รายการที่อัตราภาษีลดลง 50% แล้ว แต่ยังไม่มีการส่งออกไปอินเดีย เช่น ทุเรียน ซึ่งอาจจะยังไม่มีการทำตลาดทำให้สินค้าไม่เป็นที่รู้จักในตลาดอินเดีย รวมทั้งรายการสินค้าอุตสาหกรรมมากกว่า 10 รายการที่อยู่ในกลุ่ม 82 รายการที่ยังไม่มีการส่งออกไปอินเดีย

FTAMonitoring.org  


Back to Top

 

 
About Us   l   FTA News & Update   l   FTA Library   l   Web Board   l   FAQs   l   Contact Us
 
Powered by Fiscal Policy Research Institute Foundation
Tipco Tower, 30th Floor, 118/1 Rama 6 Road, Samsen Nai, Phayathai, Bangkok 10400
Tel. 02-357-3490-6 Fax. 02-357-3499 e-mail. FTA

Copyright © 2004-2009. All rights reserved